شروع کنید

دروغگویی کودکان

دروغگویی کودکان

5٫0 rating based on 1,234 ratings
دروغ گویی کودکان

دروغگویی کودکان ، بيان سخن و مطلبي است كه مطابق با واقعیت و حقيقت نيست. معمولاً كسي كه دروغ مي‌ گويد آگاهانه، امري را تأييد مي‌كند كه وجودِ خارجي ندارد. البته اين امر، هميشه براي كودكان صادق نيست؛ چراكه بسياري از كودكانِ خردسال و آن‌هايي كه در سنِ تشخيص هستند، گاهي بينِ تخيل و واقعيت فرقي نمي‌ گذارند و سخني مي‌ گويند كه فقط به نظرِ ما دروغ است، نه از نظر خودشان.

کودكاني كه آگاهانه دروغگویی می کنند، معمولاً با زمينه‌ سازي‌ ها و تدابيري از پيش تعيين‌ شده اين كار را انجام مي‌دهند. در اين نوع دروغگويي‌ ها، نقشه‌كشي و حساب مطرح است و كودك آن را به‌خاطر وصول به هدف و خواسته‌ی خود، مورد استفاده قرار مي‌دهد.

علل پیدایش دروغگویی کودکان

– وقتی والدین به‌ صورتِ منطقی به نیازهای کودک پاسخ ندهند و به‌نوعی زورگویانه اغلب خواسته‌های او را نادیده بگیرند، کودک برای رسیدن به خواسته‌های خود، به دروغگویی روی می‌آورد و دروغگو می‌شود. بنابراین بهتر است والدین فوراً به تمامِ خواسته‌های کودکِ خود پاسخِ منفی ندهند و بعد از بررسی‌های لازم، به آن پاسخِ مناسب بدهند.

– اگر کودک از سوی والدین و اطرافیان مورد تحقیر واقع شود، شخصیتِ او ضعیف شده و او برای خوب و مهم جلوه‌دادنِ خود و جبرانِ ضعفی که به شخصیتش وارد شده، به دروغ روی می‌آورد تا خود را پُر رنگ و قوی نشان دهد.

– همچنین توجه‌ نکردنِ اطرافیان و خصوصاٌ والدین به کودک، باعث می‌شود که او این کمبود و عدمِ توجه را از سوی آن‌ها احساس کرده و برای جلبِ توجه آن‌ها به دروغگویی متوسل شود.

کودکان در سنین مختلف

– وقتی کودک در سنِ تشخیص باشد، به‌راحتی سخنِ راست و دروغ را از والدین و اطرافیان تشخیص می‌دهد. چرا‌ که کودک به اطرافِ خود و به نتیجه‌ی هر چیزی توجهِ کافی داشته و بعد از شنیدنِ هر سخنی از دیگران، شروع به مقایسه‌ی آن سخن با واقعیت کرده و حتی منتظرِ دریافتِ نتیجه است و چنانچه نتیجه‌ی دریافتی، مطابق با سخنِ گوینده نباشد، او فوراً دروغ‌ بودنِ آن حرف را تشخیص داده و دروغگویی را به مرور یاد می‌گیرد. بر این اساس، والدین باید در هنگام صحبت با کودک، صحبت با یکدیگر و سایر افراد در حضور کودک و همچنین در حین مکالمه با تلفن در حضور کودک، دقت کافی داشته باشند و بدانند که کودک، شش دانگِ حواسِ خود را به حرف‌های آن‌ها معطوف داشته است. داشتنِ والدین یا اطرافیان دروغگو، نتیجه‌ای جز بروز دروغگویی کودکان نخواهد داشت.

– کودکانی که مدام و به‌ شدت توسط والدین و اطرافیان‌شان سرکوب و تنبیه می‌شوند، برای سرکوب و تنبیه‌ نشدن، به دروغگویی روی می‌آورند تا از این دو مورد، در امان بمانند. بنابراین رفتارهای اشتباهِ کودک را با روش‌هایی به‌ جز تنبیه و سرکوب، اصلاح نمایید.

کودکان و انتظارات والدین

– شناختِ توانایی‌ ها، استعدادها و علایقِ کودکان امری مهم است؛ چرا که در صورتِ آگاه‌نبودنِ والدین از توانایی‌ها و علایقِ کودکان، آن‌ها انتظاراتِ بیش از حد از کودکِ خود خواهند داشت و وقتی کودک را در انجام آن امر، ناتوان می‌ بینند، او را مورد سرزنش و انتقاد و مقایسه با دیگران قرار می‌ دهند. لذا کودک به‌خاطر ترس از انتقاد و مقایسه‌ شدن، دروغ می‌گوید.

– کودکی که شخصیتش از سوی والدین و اطرافیان، مورد تهاجم قرار می‌گیرد، برای دفاع از خود راهی جز دروغگویی ندارد.

– والدین گاهی به‌ شوخی و به اصطلاح برای سر به‌ سرِ کودک گذاشتن، دروغ می‌گویند. کودک، گاه و در برخی سنین، فرق بینِ شوخی و جدی را نمی‌داند و آن را عموماً دروغی واقعی می‌پندارد، نه صِرفاً یک شوخی. بنابراین والدین باید در برخورد با کودکان، توجهِ کافی داشته باشند.

دروغگویی کودکان تا سنِ مشخصی امری جدی و نگران‌ کننده نیست! اما اگر کودک بعد از سنین پنج تا شش سالگی همچنان به دروغگویی ادامه دهد، می‌تواند جای نگرانی داشته باشد. والدین باید با بررسیِ عللِ رجوعِ او به دروغگویی، سعی کنند کمبودهایی که عاملِ پناه‌جستنِ او به دورغگویی شده را رفع نمایند. اما در اغلب موارد، معمولاً کودکان در حدود شش تا هفت سالگی، از میزان دروغ‌های خود می‌کاهند. آن‌ها درمی‌یابند که دیگر، دلیلی برای دروغ‌ گفتن وجود ندارد و فقط در مواردِ نادر به چنین کاری متوسل می‌شوند.

مراحل درمان دروغگویی کودکان

– در ابتدا باید بدانيم كه چرا كودك دروغ  مي‌گويد و چه انگيزه‌ها و موجباتي او را به دروغ واداشته و هدف او از اين دروغ چیست.

– همچنین کودک باید دریابد که دروغگویی کاری نادرست و ناپسند و راستگویی عملی باارزش و پسندیده است. کودک باید ارزش راست‌گفتن را در عمل تجربه کند.

– پس از شناختِ علت يا علل، زمانِ دادنِ آگاهي و اطلاعاتِ لازم است. براي مثال، كودكي كه در اثرِ اشتباه در بيانِ تخيل و واقعيت، دروغي گفته، بايد بفهمد كه فرق واقعيت و تخیل چيست و به او بفهمانيد كه در بيانِ آن مسئله، دچارِ اشتباه شده است. به فردي كه در سنِ تشخيص است بايد تفهيم شود كه سخني كه گفته، ناپسند بوده و مورد قبول و پذيرشِ والدین و ديگران نيست و ممكن است روزي اين‌گونه سخنان، زيان و خطر داشته باشد و باعث آبروريزي‌هايي شود.

اجازه بروز احساسات به کودک داده شود

– کودک باید احساساتِ خود را آزادانه ابراز کند. در صورتی که بیانِ احساسات، باعثِ آزار و اذیتِ اطرافیان شود باید به کودک آموخت که به تدریج این احساسات را جایگزین احساساتِ خوشایند سازد و نباید برای احساسش تنبیه شود. برای نمونه اگر کودکی از برادرِ کوچک‌ترش خوشش نمی‌آید باید به او اجازه داد که احساسش راصریحاً بیان کند و نباید از او انتظارِ سکوت و رفتاری خلافِ احساسش را داشته باشیم. پس از آن‌ه احساسش را بیان کرد، باید علت را جستجو نموده و در رفعِ آن به روشی که کودک متوجه نشود و احساساتِ بعدیِ خود را مخفی نکند، اقدام نمود.

– محيطِ خانه و تربيتِ كودك باید از ريا و نيرنگ و دروغ دور باشد و باید کودکان را از دوستانِ دروغگو، حتي آن‌هايي كه گاه به شوخي دروغ مي‌گويند دور كنيد؛ چراكه كودك، به‌راحتی جنبه‌ی نقش‌پذيري و تقليد دارد.

تفاوت قائل نشوید!

– در بسیاری موارد، كودك، شاهدِ بي‌انصافي‌هايِ والدين است. او مي‌بيند كه پدر يا مادر در اثرِ اشتباه، ظرفي از دستشان مي‌افتد و مي‌شكند و كسي نيست آن‌ها را مورد بازخواست قرار دهد. ولي همين كه نمونه‌ی اين لغزش، توسط كودك انجام شود، او را به بادِ ناسزا گرفته و حتی تنبیه می‌کنند. در اين حالت، چون كودك، انصافي از پدر و مادر نمي‌بيند و از سوي ديگر، مايل به شكست و تحقيرِ شخصيتِ خود نيست، تن به دروغ مي‌دهد.

– هرچند در خانه و خانواده و تربيتِ فرزندان، رعايتِ انضباط و ضوابطِ اخلاقي، ضروري است، اما زياده‌روي در اين امر، درست نيست. براي واداشتنِ کودک به راست‌گويي ضروري است در مواردي از بعضي لغزش‌ها كه گاه خودمان نیز مرتكبِ آن مي‌شويم، چشم‌پوشي كنيم و او را ببخشيم. حتي رعايتِ انصاف ايجاب مي‌كند كه او در مواردي كارهاي جزئيِ خود را كه علني‌كردنِ آن موجبِ شرم و حياست، از شما پنهان دارد. البته به شرطي كه مخالف با شرع و اخلاق نباشد.

– بهتر است توقعاتِ خود را کمی محدود کنید و از کودک انتظار نداشته باشيد كه همه‌ی خواسته‌هاي شما را برآورده كند و كاري كه شما در انجامش ناتوان هستيد و يا تنبلي‌تان مي‌آيد را او برايتان انجام دهد.

– کودکان باید در خانه، از مجازات و تنبیهِ بی‌مورد در امان باشند. آن‌ها بايد در خانه احساسِ آرامش و اطمينان کرده و مطمئن باشند كه خطاهاي بي‌اختيار و غیرعمدی، بخشوده مي‌شود. تنبيه و سرزنش براي مواردي است كه تعمُدي در كار باشد و حتی اگر در همان كارِ عمدي هم، سخن و توجیهِ راست از زبان کودک شنیده شد، آن حقیقت‌ گویی باید موجبِ تخفيف در مجازات و تنبیهِ وی باشد.

پند و اندرز به کودک

– پند و اندرز در كودكان بسيار مؤثر است؛ چراكه هنوز با فطرتِ خود، فاصله‌ی چنداني نگرفته‌اند و هنوز، درون و ضميرشان پاك و صاف است. بيانِ اين‌كه خدا از اين كار خوشش نمی‌آید و به ما پاداش نمی‌دهد، براي بازداشتنِ بچه‌ها از دروغ مؤثر است.

– به فرزندان بايد به گونه‌اي محبت كرد كه او گرمي و لذتِ آن را بچشد و عمیقاً احساس كند. وجودِ محبت، سبب مي‌شود كه كودك، نيازي به تظاهر و تصنُع نداشته باشد و به دروغ روی نياورد. البته لازمه‌ی اين محبت، آن است كه در مواردي لغزش و اشتباهاتِ او را ناديده گرفته و اگر هم خطايي مستحقِ تنبيه انجام داد، گاهی او را ببخشید.

– ما معمولاً سعي داريم به كودك تفهيم كنيم كه راه و کارِ او درست نيست؛ که البته اين سخنان براي همه‌ی كودكان، قابل فهم نيست. اگرچه كودك بايد در ابتدا و از قبل بداند كه دوست‌داشتنِ والدين چه منافعي براي او دارد و دوست‌ نداشتن چه زيان‌هايي. بعدها در سنينِ بالاتر مي‌توان به او گفت كه اين كار را خدا دوست ندارد و چيزي كه خدا دوست ندارد در مقابلش عقوبت و مجازات است و او به‌خاطرِ کارهایی که خدا دوست ندارد، از لذت‌ها و محبت‌ها در دنيا و آخرت محروم مي‌شود.

دورغگویی کودک را به رویَش بیاوریم؟

– در مواردِ حادتر، مي‌توان موضعِ شديدتري گرفت و پس از شنیدنِ دروغ  از کودک، آن را به رُخَش كشيد و به او فهماند كه ما مي‌دانيم تو دروغ مي‌گويي. البته فراموش نکنید که لازم است اين مرحله پس از همه‌ی تذكرات، اخطارها و اندرزها باشد و همچنین در حضورِ جمع صورت نگيرد و او در اين زمينه، احساسِ حقارت نكند. چون هنگامي كه كودك، خود را در میان جمعی، رسوا ببيند سر از كارهاي خطرناكي درمي‌آورد و دروغگويي حرفه‌اي مي‌شود.

– در مواردي كه هيچ‌يك از مواضعِ بالا نتیجه‌ بخش نبوده و فايده‌اي نداشته باشد، بهتر است از راهِ تهديد و يا تنبيهِ جدی، او را از دروغ‌گويي دور کنید كه بر اساسِ تحقیقات، اين راه، چندان عملي نيست و تنبيهِ ما نشان مي‌دهد كه ديگر در تربيتِ او، كار از كار گذشته است و دروغگوییِ او جدی و مشکل‌ ساز شده است.

azar mir وب‌سایت

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *